Het belang van een gat in de dijk

Gastblog door Jan Jelle Jongsma, districtshoofd It Fryske Gea

“Jan Jelle Jongsma is districtshoofd bij It Fryske Gea. Hij neemt je mee in de wereld van zoet en zout. Middenin de zeedijk bij Hallum wordt een gemaal gebouwd en komt in Noard-Fryslân Bûtendyks een geleidelijke overgang van het zoete binnendijkse land naar de zoute Waddenzee. Jan Jelle neemt je mee in het project ‘Vijfhuizen ‘fan swiet nei sâlt’.”

15220000_574767942721438_574423839900638252_n

De waterschappen in Nederland hebben de waterbeheersing perfect in de vingers. Dat geeft me als inwoner van een land dat voor een groot deel onder de zeespiegel ligt een veilig gevoel. Het kwaliteitsbeheer is in professionele handen bij de waterschappen, dat heb ik ook geleerd toen ik in de periode van 2005-2008 heb gewerkt bij waterschap Velt en Vecht in Drenthe en Overijssel.

Dijken zijn onneembare obstakels voor vissen

De veilige dijken en kaden hebben voor de natuur ook grote nadelen. Voor vis zijn dit bijvoorbeeld obstakels die niet te passeren zijn. De laatste jaren komt er steeds meer aandacht voor vismigratie. Veel gemalen en stuwen worden gelukkig vispasseerbaar gemaakt, zodat verspreiding van vis weer mogelijk is in een veel groter deel van het waterstelsel in Nederland. De grootste spanning zit vooral in de zeedijken. Als daar een vispassage gerealiseerd moet worden, heeft dit enorme gevolgen. De veiligheid van de inwoners van Nederland moet gegarandeerd blijven, dus daarom worden er vooral technische oplossingen gebruikt om vispassage mogelijk te maken. Of zoals bij de grote rivieren bijvoorbeeld een kierbesluit, waarbij kleppen in een kunstwerk op een kier blijven staan zodat vis van zoet en zout water kan zwemmen.

Provincie Fryslân, It Fryske Gea en Wetterskip Fryslân slaan handen ineen

In Noard-Fryslân Bûtendyks beheert It Fryske Gea ruim 4200 hectare natuur, bestaande uit slikvelden, kwelders en zomerpolders. Een enorm uitgestrekt gebied van 20 kilometer lengte, tussen Zwartehaan en Holwerd. Middenin dit gebied, nabij de dorpen Hallum en Marrum werkt It Fryske Gea samen met Wetterskip Fryslân aan een dijkdoorbrekend project: Gemaal Vijfhuizen, met een soort ‘rivier’ over de kwelder van het Noarderleech. Het totale project wordt in opdracht van de provincie Fryslân uitgevoerd. Het project achter de zeedijk is onder regie van It Fryske Gea en het gemaal in de dijk valt onder Wetterskip Fryslân. Het graven van de toegangsvaart naar het gemaal vanaf de Dokkumer Ee is een project van Wetterskip Fryslân en Provincie Fryslân gezamenlijk, omdat hier ook grond moest worden verworven.

Stand van zaken

Inmiddels is het aanvoertraject naar het gemaal in uitvoering. Een deel is al gerealiseerd, en ander deel wordt in 2018 afgerond. Het waterschap is druk bezig met het bouwen van het gemaal Vijfhuizen in de zeekerende Waddendijk. Op de achterliggende kwelder wordt hard om het van It Fryske Gea in 2018 af te ronden. De nieuwe uitwateringsslenk ligt in een gebied van ruim 30 hectare. Straks heeft de Waddenzee hier meer invloed. De zomerpolder zal langzaam veranderen naar een kwelder, waarbij een prachtige zoet-zout overgang zal ontstaan op de kwelder en in de nieuwe afwateringsslenk.

Unieke zoet-zoutovergang voor west-Europa

Door de klimaatverandering neemt de regenval toe. In tijden van veel neerslag zal het Friese boezemwater en aangrenzende polderwater vanuit het gemaal naar het buitendijks gebied stromen. Hier ontstaat een zoetwaterstroom op de kwelders, uniek in West-Europa waar het meest water rechtstreeks in zee wordt geloosd via gemalen of zeehavens. Maar hier kan op de kwelder een brak gebied ontstaan, met soorten die we door vele dijksversterkingen en inpolderingen zijn kwijtgeraakt langs de randen van de dynamische Waddenzee.

De vis ligt in de Waddenzee te wachten om naar binnen te zwemmen
Uit de zogeheten nulmonitoring is gebleken dat veel vis aanwezig is het buitendijks gebied, en eigenlijk letterlijk ligt te wachten op het mogelijk worden om weer het binnenland in te zwemmen. Denk hierbij aan soorten als paling, spiering en bot. Ze willen graag het zoete water in om een deel van hun leven door te brengen. Terwijl aan de binnenzijde van de zeedijk juist zoet boezemwater aanwezig is met de hiervoor typische zoete vissoorten.

Het nieuwe gemaal moet op 31 december 2018 functioneel zijn. Daar zijn alle planningen op afgestemd. Op dat moment is de vijzel van het gemaal passeerbaar voor vis vanuit de Waddenzee die het binnenland in willen trekken. Omdat we een nulsituatie in kaart hebben gebracht, kunnen we in de toekomst bekijken hoe groot het effect is. Passeren er straks daadwerkelijk enorm veel vissen langs het gemaal. Ook volgens we de planten in het gebied, de huidige graslandsoorten in het te ontpolderen gebied worden uiteindelijk verruild voor soorten die thuishoren in meer brakke en zilte milieus. Dat is ook heel interessant voor ons als natuurbeheerder om te volgen.

Aan zo’n ingreep zit een enorm voortraject en uitvoeringstraject vast. Voor mij als districtshoofd heeft het veel tijd gevergd, om samen met collega’s en andere betrokken partijen het project mogelijk te kunnen maken. Een omvorming van zomerpolder naar kwelder gaat gepaard met veel vergunningen en veel afstemming met organisaties en de omgeving. Alles moet goed getoetst worden en ook de zoektocht naar financiering is essentieel. Met heel veel partijen maken we dit unieke project mogelijk.

Toekomstbestendig voor het vee

Het gebied achter de zeedijk is een cultuurlandschap. Het is destijds met landaanwinningswerken (rijshouten dammen) door mensenhanden gecreëerd. Om variatie in vegetatie, insecten, vogels en zoogdieren te houden, is beweiding de meest geschikte vorm van beheer. Om die reden heeft It Fryske Gea het gebied verpacht aan een kleine 30 vee-eigenaren uit de buurt. Voor het vee is veeveiligheid van groot belang, bij een grote zomerstorm kan het water buitendijks opstuwen en dient het vee geëvacueerd te worden. Vanuit mijn rol als districtshoofd heb ik veel overleg gehad met onze pachters, over hoe we het gebied veilig kunnen inrichten voor vee, waar de vluchtroutes naar vanghokken gerealiseerd moeten worden, waar nieuwe drinkwaterbakken moeten komen, hoe het gebied tijdens en na de inrichting ontsloten worden voor maaiappartuur, etcetera. Enorm veel praktische afstemming, ook met ingenieursbureaus, projectgroep, klankbordgroep, pachters, vergunningverleners, beleidsadviseurs, collega’s, etc.

Maar als het gemaal eind 2018 functioneert met een goede afwatering over de kwelder, vanaf dan krijgt de natuur weer vrij spel en rust. De huidige grijze moddercontouren raken dan weer begroeid en voor de vismigratie wordt het een prachtig icoonproject dat internationaal aandacht zal krijgen. Met de voormalig directeur van de Waddenvereniging heb ik de eerste afspraak al staan voor het voorjaar van 2019. Arjan komt graag kijken wat het project opleveren zal op het gebied van vismigratie.

Op het Noorderleeg 5A, 9074 TG Hallum heeft It Fryske Gea sinds enkele jaren het Kweldercentrum Noarderleech. Dit onbemande bezoekerscentrum is dagelijks geopend van 08.30 tot 17.00 uur. Mensen die benieuwd zijn, nodig ik van harte uit om het centrum te bezoeken en een rondwandeling te maken op het Noarderleech. Kom genieten van de enorme uitgestrektheid van het gebied, en neem ook zeker een kijkje op het Waddenbalkon waarbij mooi uitzicht is op het te bouwen gemaal in de Waddendijk.

Jan Jelle Jongsma

« Alle blogartikelen

1 reactie

  1. SteveChevy

    Hookup With Local Girls Looking For Sex: http://cort.as/-KyBg?&ipyjw=qw3LxkD

    Popular tags: free single mothers dating sites, married woman single man, shelton wa dating, cute dating headlines, best free android dating apps, dating after forty, catchy female dating headlines, online dating kitwe, liquid scintillation counting carbon dating, just hook up promo code, albany dating coach, free 16+ dating sites, nsw dating free, dating compatibility horoscope, austin stowell dating history, online dating site in dubai, sephora rouge shine just dating, dating a married woman quotes, dating iom, free dating site tagged, dating traffic exchange, gay dating sites yahoo answers, online speed dating south africa, farang dating, tips on dating a white guy, ryse matchmaking not working, best dating site for older singles, gay speed dating events manchester, dating for 3 years and no i love you, elvis presley dating song, speed dating germany, saga dating support, adjectives to describe yourself for a dating site, dating websites for truckers, tips for dating a capricorn man, kik dating groups, things to know about a guy before dating him, college professor dating website, american culture dating customs, australia dating site 100 free, 100 percent free dating site in united state, dating online spain, job dating pole emploi obligatoire, dating a 4th year med student, free online matrimonial match making, dating hookup, mumbai dating photo, 10 year old dating tips, dating jewelry by clasp type, untrue dating site login, hook up near me, call alwar dating, i’m dating someone 3 years younger, wa state dating laws, dating forums usa, american christian online dating, wrexham dating agency, asian man black woman dating site, multiracial dating sites, nurse dating cna, cheap dating scan birmingham, i am dating a guy but like someone else, online dating how to say hi, dating site for us army, when do you give out your phone number online dating, are hayden and nicole still dating 2015, sports seoul dating news, datanta dating service, simon and martina dating, who is really dating on general hospital, dating and relationships over 50, example dating profile man, speed dating results, free online dating site in the uk, american gay dating sites, blendr dating site australia, plenty of fish online dating forum and singles chat, old friend hook up, free dating site over 40, free world dating website, going bald dating, dating an edo man, hate online dating, dating scammer rhoda naa from accra ghana, dating online search, brunswick speed dating, she’s dating the putang ina, uniform dating cancellation, dating kuala terengganu, gifts dating, great dating site usernames, kinds of dating relationships, online dating bhubaneswar orissa, norsk dating side gratis, russia free dating site, dating site quebec city, thailand expat dating site, scrabble dating site, n’est pas connecter au serveur de matchmaking, dating the enemy online subtitrat, val and kelly dating 2013, match making factory, best dating email ever, speed dating halal, how to tell if you are dating, married but dating someone else, georgia dating age laws, chicago gay dating sites, over 40 dating sites canada, dating site harry potter fans, my ex girlfriend is dating someone ugly, godly dating questions, do guys like dating younger, most popular uk dating sites, christian dating vs relationship, if your crush is dating someone else, mga doktrina ng dating daan, christian dating online in south africa, free dating sites bahamas, best dating site for professionals in usa, top paid uk dating sites, gay dating websites new zealand, matchmaking games free, dating sites new hampshire, best sites to hook up, dating sites and personality disorders, chico ca dating sites, tips for going from friends to dating, dating in vietnam saigon, joe dating nicks ex, gt enterprises dating agency, matchmaking marketing, kingston dating sites, asian dating sites in us, dating sites nederland, speed dating albury wodonga, christian dating after divorce tips, carly’s dating chronicles, single parent dating free uk, pof dating site login, speed dating events in milwaukee wi, is internet dating harmful speech, dating a man with borderline personality disorder, guy i like started dating someone else, military online dating website, bellevue hook up, how do you hook up a aftermarket fuel gauge, vous n’etes pas connecter au serveur matchmaking, worcester dating site, dating match algorithm, dating agency for artists, electrical wiring mobile home power hookup, how to know your dating a psychopath, dating a team magma grunt 11, dating site for car lovers, tips on online dating profile, single mothers dating site in nigeria, gay speed dating northampton, hook up best friend, best rated dating site, stupid dating site questions, siv hd dating sjokz, ciara dating past, south asian dating dc, salem locanto dating, speed dating revolution york, nigerian internet dating scams, dating columbia sc, key dating nicole, barbara dating gavin, international dating site free, dating site form letter, you forgot to hook up the doll, farmer dating site uk, dating and relationship quizzes, over 30s speed dating london, best online dating sites singapore, 20 year old dating online, free dating sites somerset, my best friend is dating my younger brother, 26 year old man dating 18 year old, what’s the best free dating website, dating remington typewriters, ud hookup code, studenten dating leuven, yahoo dating usa, pg dating pro templates, speed dating questions team building, speed dating ivanovo, local hook up phone lines, new dating quotes, arizona singles dating site, left wing dating uk, halo 5 matchmaking not working, uncle paul dating, speed dating for 20s, sam club employee dating policy, who dating who 2016, dating married women tips, kik dating website, speed dating chillicothe ohio, dating lesbian tips, gay dating in tulsa, mars and venus dating, best dating site online free, topix online dating, the hook up credit repair, free dating sites in shreveport la, funny opening lines dating sites, marriage without dating vbox7, dating a really fat guy, seattle chinese dating, online dating female usernames, ottawa dating reddit, dating spots in klang valley, dating site for warcraft players, real dating sites in pakistan, romeo and juliet speed dating, download ost dating agency cyrano full, free dating sites in houston texas, mobile dating sites kenya, 5.1 surround sound hook up, 18 year old man dating 25 year old woman, backpage anaheim dating, dylan and dakota gonzalez dating, no credit card dating, kolkata dating girl mobile no, what does it mean if your dating someone, christian dating website malaysia, dating north bay ontario, love sex and dating christian, online dating site lucknow, 10 things you should know about dating someone from connecticut, dating apps proximity, dating websites maidstone, naughtyfish dating uk login, quotes about dating someone, what is dating like in your 40s, matchmaking online free in marathi, seniors dating agency, pakistan marriage dating site, interracial dating dallas tx, dating predictive analytics, lifetime dating site, speed dating in east london, speed dating essen ihk 2015, online dating nightmare stories, online dating profile male examples, dating decanters, is the man i am dating gay, tell me about yourself dating questions, best dating site bournemouth, free online dating photos

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Word Vriend van de Blije Vis!

Dankzij de Vismigratierivier kunnen vissen straks weer vrij zwemmen tussen de Waddenzee en het IJsselmeer. Steun dit unieke project door Vriend van de Blije Vis te worden!

Sluit je aan bij de school Blije Vissen en:

  • Blijf op de hoogte van alle ontwikkelingen rondom de Vismigratierivier
  • Win toffe prijzen met online acties
  • Doe mee met exclusieve activiteiten
  • Ontvang 4x per jaar een Blije Vissen Brief (optioneel)

Door dit formulier in te vullen ga je akkoord met ons privacybeleid.