Rivierprik

Sterke zwemmer

Portret van een volwassen mannetje rivierprik
Foto: Jelger Herder

Een rivierprik is, net als andere prikken, eigenlijk geen echte vis. Hij wordt gerekend tot de klasse van rondbekken. De rivierprik komt voor in de meeste Europese kustwateren. In Nederland vind je de soort in de Nederlandse rivieren, beken en langs de kust van de Noordzee en de Waddenzee. In de tweede helft van de 20ste eeuw nam de populatie sterk af als gevolg van watervervuiling en door het normaliseren van rivieren en beken. Gelukkig neemt het aantal rivierprikken sinds het begin van de jaren negentig weer toe, door het verbeteren van de waterkwaliteit en het aanleggen van vispassages.

De reis van de rivierprik

De volwassen rivierprik leeft in kustwateren en riviermondingen en paait in snelstromende delen van rivieren en beken. Tijdens de paaitrek, die begint in de herfst, trekt de rivierpik honderden kilometers het zoete water op. Vanaf dat moment staat alles in het teken van de voorplanting. De rivierprik eet dan ook niet meer. Het lichaam wordt optimaal gereed gemaakt voor de voortplanting. De paai van de rivierprik verloopt niet bepaald zachtzinnig. Het mannetje zuigt zich vast aan de kop van het vrouwtje. Vervolgens wikkelt hij zich strak om haar heen en ‘knijpt’ haar uit. Het vrouwtje legt hierbij wel duizenden eitjes. Het mannetje bevrucht vervolgens de eitjes. Na de paai, sterven beide dieren. Ze zijn uitgeput en uitgehongerd en daardoor heel vatbaar voor ziekten.

Twee rivierprikken op een paaiplaats in Nederland, de mannetjes rivierprikken hechten zich vast aan een steen en maken met hun staart een nestkuil in het grind waar het vrouwtje vervolgens eitjes moet leggen die hij dan bevrucht; two river lampreys on a spawning site in the Netherlands, the males make nestholes between the rocks were the females can lay their eggs.
Twee rivierprikken op een paaiplaats in Nederland. Foto: Jelger Herder

De larfjes laten zich stroomafwaarts zakken en graven zich in op geschikte plekken. Daar verblijven ze een aantal jaar. Na 3 tot 5 jaar trekken de rivierprikken naar zee om zich daar te ontwikkelen tot volwassen dieren. In de zee leeft de rivierprik in ondiepe kustwateren en riviermondingen. Na een aantal jaar is de rivierprik klaar voor de voortplanting en trekt weer terug de rivieren in.

In december liggen er veel rivierprikken voor de Afsluitdijk. Ze zijn op zoek naar een opening om naar binnen te trekken. Door de komst van de Vismigratierivier is het straks mogelijk voor de rivierprikken om dag en nacht het IJsselmeer op te zwemmen.

« Alle Blije vissen