Nationale Postcode Loterij financiert laatste kilometer Vismigratierivier

Op donderdag 8 februari overhandigde Gaston Starreveld van de Nationale Postcode Loterij op het kantoor van de Waddenvereniging een cheque van € 5.114.000 voor de laatste kilometer van de Vismigratierivier. Hiermee kan deze wereldwijd unieke migratievoorziening voor trekvissen door de Afsluitdijk in de meest optimale vorm worden aangelegd.

Een totaal verraste Wouter van der Heij, die als marien bioloog bij de Waddenvereniging vanaf het begin betrokken is bij de Vismigratierivier: ‘Ongelofelijk en fantastisch! In 2013 was het de Nationale Postcode Loterij die met een eerste grote donatie het hele plan wist aan te jagen. Nu, vier jaar later leveren ze het sluitstuk van het ontwerp.’

Wouter van der Heij, marien bioloog bij de Waddenvereniging en Gaston Starreveld
Wouter van der Heij, marien bioloog bij de Waddenvereniging en Gaston Starreveld

Vismigratierivier

De Vismigratierivier is een innovatief project om de Waddenzee en het IJsselmeer weer 24/7 met elkaar te verbinden. Door een ‘open’ verbinding tussen de zoute Waddenzee en het zoete IJsselmeer kunnen verschillende soorten trekvissen hun paai- en leefgebieden weer bereiken. De Vismigratierivier wordt aangelegd bij Kornwerderzand. Dit is de oostelijke, Friese zijde op de Afsluitdijk bij de Lorentzsluizen.

De Vismigratierivier is niet zomaar een ‘gat’ in de dijk. De rivier ligt in een natuurlijke zandbedding met getijdegeulen en rustplekken. Begeleidt door strekdammen, krijgt water de ruimte om natuurlijk in en uit de rivier te stromen. De rivier is een ruim drie kilometer lang ecoduct in het water, aan weerszijden van de Afsluitdijk. Door de lengte van de rivier kunnen vissen geleidelijk wennen aan de overgang tussen zout en zoet water en bootst daarmee de natuurlijke situatie het beste na. Bovendien worden de vissen bij hun trek van de Waddenzee naar het IJsselmeer geholpen door het binnentrekkend getij. Door de getijdewerking stroomt er zoetwater als lokstroom naar de Waddenzee als het eb is. Vissen weten zo de ingang te vinden van de Vismigratierivier.

Vismigratierivier

Waarom is de Vismigratierivier nodig?

De Afsluitdijk is een bijzonder deltawerk en bracht Nederland veiligheid en economische ontwikkeling. Maar voor de natuur was de komst van de Afsluitdijk een ware ramp. De Zuiderzee en de Waddenzee werden abrupt van elkaar gescheiden. Zo verdween een visrijk brakwatermilieu met al zijn dynamiek en biodiversiteit.

Trekvissen hebben zoet én zout water nodig voor hun levenscyclus. Met de aanleg van de Afsluitdijk werd het voor vissen onmogelijk om te trekken tussen de Waddenzee, het IJsselmeer en het achterland. Het IJsselmeer is ook een belangrijke doorgang naar de Friese meren, Weerribben, Vecht en Zuid-Drentse, Overijsselse en Gelderse beeksystemen en nog verder, de internationale Rijn op. Miljoenen vissen liggen in de Waddenzee te wachten voor de spuisluizen. Ze ruiken het zoete water en willen naar binnen trekken, maar de stroming is meestal te sterk om tegenop te zwemmen en de overgang tussen zoet en zout water te abrupt.

Door het slingerende karakter van de Vismigratierivier ontstaat er verschil in stroomsnelheden. Dit is belangrijk voor vissen om te kunnen schuilen, eten en rusten. De Vismigratierivier kan aan beide kanten worden afgesloten. De combinatie van lengte en afsluitbaarheid zorgt ervoor dat er geen zout water uit de Waddenzee in het IJsselmeer kan komen. Op deze manier wordt de zoetwatervoorraad van het IJsselmeer niet aangetast. Ook de veiligheidsfunctie van de Afsluitdijk blijft met de Vismigratierivier gewaarborgd.

Vrienden van de Blije Vis

120 mensen vormen samen een Blije Vis
Foto: Henk Postma

Eind 2018 wordt gestart met de aanleg van de Vismigratierivier. We moeten nog wel even geduldig zijn. Het zal nog een paar jaar duren voordat we de Vismigratierivier kunnen bezoeken. Maar niet getreurd! De komende jaren kan je het project op de voet volgen via dit nieuwe vriendenplatform! Ook kan je hier leuke en interessante info vinden over trekvissen en vismigratie.

Steun dit unieke project door (vrijblijvend) Vriend van de Blije Vis te worden.