Niet mens, maar vis moet uitgangspunt zijn van oplossingen die we bedenken

Door: Kees Terwisscha Scheltinga

Van 19 t/m 21 juni 2017 was de Fish Passage Conference in Corvallis, Oregon (USA) voor ecologen, wetenschappers, engineers en overheden vanuit de hele wereld.  Ook Kees Terwisscha Scheltinga, projectcoördinator Vismigratierivier was aanwezig. In deze gloednieuwe blog vertelt Kees over zijn ervaringen!

Twee weken geleden was ik aanwezig op de Fish Passage Conference in Corvallis, Oregon (USA). De Vismigratierivier werd tijdens de door 329 deelnemers uit 22 landen bezochte conferentie zeer positief ontvangen. Vele ogen zijn gericht op de innovatieve aanpak van die ‘gekke Nederlanders’ die hun waterbouwkundige imago wederom eer aandoen met het bouwen van een getijderivier aan weerskanten van een dijk waar ze nota bene een gat in maken(!).

Uit naam van de provincie Fryslân en de Waddenacademie gaven Catharina Philippart (tevens NIOZ en Universiteit Utrecht) en ondergetekende lezingen, werd er in groepsverband gediscussieerd, individuele gesprekken gevoerd en meegedaan aan excursies, exposés en informele bijeenkomsten. Belangrijke doelen waren het ophalen van essentiële kennis voor de in te richten wetenschappelijke testlocatie in de Vismigratierivier, het informeren van experts en professionals over de vismigratie-ontwikkelingen op en rond de Afsluitdijk, als ook aanverwante projecten als Haringvliet/Kier en Marker Wadden (BV Nederland zet deur open voor trekvis), kennisuitwisseling en op- en uitbouwen van het internationale netwerk.

Happy Fish tijdens conferentie

Uniek verhaal

Maar misschien nog wel belangrijker dan de opgehaalde kennis en contacten, is de constatering dat we met de Vismigratierivier op Kornwerderzand een uniek verhaal vertellen en laten zien. En dat we wereldwijd vooroplopen met de gekozen integrale aanpak. We verbinden een technische ingreep – het maken van een doorgang in de Afsluitdijk en realiseren van een ecologische herstelmaatregel – aan een beleefcentrum, educatie, gastheerschap, citizen-science, recreatie & toerisme en de promotie van ons achterland. En dan hebben we nog zoiets bedacht als de Happy Fish of Blije Vis, die met Mona Lisa-lach wereldwijd de urgente boodschap brengt over vrije vispassage en vismigratie.

Juist daardoor kunnen we ervoor zorgen dat de droom waarmee de Vismigratierivier ooit begon en die nu fysiek gerealiseerd wordt, leidt tot een serieuze bijdrage aan de global goals van de VN en dus tot meer biodiversiteit op de Noordzee, Waddenzee, in het IJsselmeer, en van het directe achterland tot ver in het Rijnstroomgebied.

Het voert hier te ver om alle onderdelen bij langs te gaan, maar er zijn niet veel plekken in de wereld waar een ecologisch herstelproject zoveel ondersteunende deelprojecten kent als de Vismigratierivier. In de rivier vormen honderd ‘Blije Vissen’ een bijzonder fotogeniek kunstwerk, er loopt een publiekscampagne Vrienden van de Blije Vis, een educatieprogramma voor basisscholen, een jaarrond programma met excursies, lezingen, groepsarrangementen, workshops, boottochten en wad gidsen, deelname aan World Fish Migration Day, de documentairefilm ZOUT vs. ZOET en bovenal een prachtig beleefcentrum van waaruit je te voet of per boot de Vismigratierivier kunt bezoeken. Aan alles lijkt gedacht.

Het leven van de vis centraal

Toch moeten we in ons enthousiasme en ijver niet vergeten waarom het allemaal om begonnen is: het leven van de vis! Op het congres in Amerika was het John Eli Sirois, Okanagan, native american en committee coordinator, Upper Columbia namens 15 United Tribes die sprak over de benefits for all people als je uitgaat van het principe dat water ‘leven’ is. Alleen bouwen tegen het water (waar in veel gevallen niemand om heeft gevraagd en naar de gevolgen niet wordt omgekeken), heeft zijn langste tijd gehad. Er is een Marshallplan nodig om de wereldproblemen rond vispassage- en migratie aan te pakken, zegt John Eli, wiens Indiaanse naam Say ‘Ay’ is. En niet de mens, maar de vis moet het uitgangspunt zijn van de oplossingen die we bedenken.

Samen met leden van zijn stammen houden ze elk jaar een ritueel voor de zalm. En steeds meer niet-Indianen sluiten zich aan. Misschien moeten we dat overal gaan doen: een feestelijk ritueel of ceremonie voor de terugkerende vissen, wereldwijd. Welcome Happy Fish!

Door: Kees Terwisscha van Scheltinga,
projectcoördinator Vismigratierivier

« Alle blogartikelen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *